เลเซอร์รักษาฝ้า กระ ปานโอตะ เลือกอย่างไรให้ตรงกับชั้นเม็ดสี

เคยไหมคะ เวลาส่องกระจกแล้วเห็นเม็ดสีขึ้นบนใบหน้า ความคิดแรกมักเป็นว่า "ยิงเลเซอร์สักครั้งก็น่าจะหาย" แต่พอไปปรึกษาจริง กลับพบว่าเม็ดสีบางชนิดหมอแนะนำเลเซอร์โทนนิ่ง บางชนิดแนะนำ Pico Laser และบางชนิดต้องแบ่งทำหลายครั้ง จนหลายคนยิ่งสับสนกว่าเดิม

เหตุผลนั้นเรียบง่าย เพราะเม็ดสีแต่ละชนิดมีเมลานิน (Melanin) อยู่ที่ความลึกไม่เท่ากัน เม็ดสีที่ลอยตื้นอยู่บนชั้นหนังกำพร้า (Epidermis) กับเม็ดสีที่ฝังลึกถึงชั้นหนังแท้ (Dermis) ต้องการความยาวคลื่นและระยะที่แสงเดินทางถึงต่างกัน เลเซอร์ตัวเดียวจึงไม่สามารถจัดการได้ทุกชนิด ดังนั้นคำถามที่ควรถามก่อน จึงไม่ใช่ "เลเซอร์ตัวไหนดี" แต่เป็น "เม็ดสีของเราอยู่ชั้นไหน" บทความนี้ Beautystone Clinic จะพาคุณไปเจาะลึกเม็ดสีที่พบบ่อย 4 ชนิด แยกตามความลึก พร้อมแนะนำแนวทางการดูแลก่อนตัดสินใจค่ะ

เม็ดสีแบ่งเป็นชนิดที่ลอยตื้นและชนิดที่ฝังลึก

การเข้าใจเม็ดสี ต้องเริ่มจากดูว่าเมลานินอยู่ที่ชั้นผิวไหน ผิวของเราแบ่งใหญ่ ๆ เป็นชั้นหนังกำพร้าด้านนอก และชั้นหนังแท้ที่อยู่ลึกลงไป ตำแหน่งของเม็ดสีจะทำให้สีและขอบเขตที่เห็นแตกต่างกัน

เมื่อเมลานินกระจุกตัวอยู่ที่หนังกำพร้า มักเห็นเป็นสีน้ำตาลเข้ม ขอบค่อนข้างชัด แต่หากฝังลึกลงไปถึงหนังแท้ สีจะออกไปทางน้ำตาลอ่อนจนถึงเทาอมฟ้า และขอบเบลอไม่ชัด เม็ดสีชนิดเดียวกันเมื่ออยู่คนละชั้น ก็มีคุณสมบัติต่างกัน ความลึกที่ต่างกันนี้เองคือหัวใจที่ทำให้การเลือกเลเซอร์ต่างกันในลำดับถัดไป

เม็ดสี 4 ชนิดอยู่ที่ความลึกต่างกันอย่างไร

แม้จะเรียกรวม ๆ ว่า "เม็ดสี" แต่แต่ละชนิดอยู่คนละชั้น ลองมาแยกดู 4 ชนิดที่พบบ่อยตามเกณฑ์ความลึกกัน

กระ (Freckles) และจุดด่างดำ ส่วนใหญ่เป็นเม็ดสีที่ลอยตื้นอยู่บนหนังกำพร้า เมื่อโดนแสงแดดจะเข้มขึ้น ขอบค่อนข้างชัด แสงจึงเดินทางถึงได้ง่ายกว่า ส่วนกระเนื้อจากแดด (Solar Lentigo) ก็จัดเป็นเม็ดสีฝั่งหนังกำพร้าเช่นกัน โดยทั่วไปอธิบายว่าเกิดจากการเปลี่ยนแปลงที่ชั้นผิวด้านนอก

ฝ้า (Melasma) ซับซ้อนกว่าเล็กน้อย เพราะมีทั้งแบบที่อยู่เฉพาะหนังกำพร้า แบบที่ลงลึกถึงหนังแท้ และแบบผสมที่มีทั้งสองชั้น ด้วยเหตุนี้ฝ้าของแต่ละคนจึงมีแนวทางดูแลต่างกัน แม้จะเรียกว่าฝ้าเหมือนกันก็ตาม

ปานโอตะ (Nevus of Ota) เป็นตัวแทนของเม็ดสีชั้นหนังแท้ เพราะเซลล์สร้างเม็ดสีฝังลึกอยู่ในหนังแท้ จึงเห็นเป็นสีเทาอมฟ้า มักพบบริเวณรอบดวงตาหรือแก้ม และต้องการแสงที่เดินทางถึงชั้นลึกกว่าเม็ดสีที่หนังกำพร้ามาก

ทำไมเม็ดสีชั้นตื้นกับชั้นลึกจึงใช้ความยาวคลื่นต่างกัน

ถึงตรงนี้จะเข้าเรื่องความยาวคลื่น เลเซอร์แต่ละชนิดเดินทางถึงผิวลึกไม่เท่ากันตามความยาวคลื่น ความยาวคลื่นสั้นจะตอบสนองกับเม็ดสีตื้นบนหนังกำพร้าได้ดี ส่วนความยาวคลื่นยาวจะเดินทางถึงหนังแท้ที่ลึกกว่า การเลือกความยาวคลื่นให้ตรงกับความลึกของเม็ดสีจึงมีผลต่อประสิทธิภาพ

เม็ดสีที่ลอยตื้นอย่างกระและกระเนื้อ มักเข้ากันได้ดีกับกลุ่มความยาวคลื่นสั้น เช่น ความยาวคลื่น 532 นาโนเมตร หรือแสงแบบ IPL (Intense Pulsed Light) ที่มักใช้เจาะจงเม็ดสีตื้น โดยเป็นแนวทางที่ทำให้เม็ดสีเข้มลอยขึ้นมาแล้วตกสะเก็ด จึงมักมีช่วงดูแลสะเก็ดอีกไม่กี่วันตามมา

ส่วนปานโอตะซึ่งเป็นเม็ดสีชั้นหนังแท้ ต้องอาศัยความยาวคลื่นยาว เช่น เลเซอร์ระบบ Q-Switched ความยาวคลื่น 1064 นาโนเมตร หรือ Pico Laser (พิโค่เลเซอร์) ที่เดินทางถึงชั้นลึก โดยแบ่งทำหลายครั้ง เพราะเม็ดสีลึกไม่สามารถจัดการได้ในครั้งเดียว จึงค่อย ๆ จางลงเมื่อทำต่อเนื่องเป็นรอบ

สำหรับฝ้าที่มีทั้งชั้นหนังกำพร้าและหนังแท้ผสมกัน มักเลือกใช้เลเซอร์โทนนิ่ง (Laser Toning) ที่ใช้พลังงานต่ำแบ่งทำหลายครั้ง แทนการยิงแรงในครั้งเดียว ทั้งนี้ฝ้าถือเป็นเม็ดสีที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะการใช้เลเซอร์ไม่เหมาะสมอาจทำให้เม็ดสีย้อนกลับหรือกลับมาเป็นซ้ำได้ การปรับพลังงานและการดูแลก่อนทำจึงสำคัญมาก

ทำไมเม็ดสีชนิดเดียวกันแต่ละคนจึงดูแลต่างกัน

อ่านมาถึงตรงนี้อาจคิดว่า "รู้ชนิดเม็ดสีก็เลือกเลเซอร์ได้เลย" แต่จริง ๆ ยังมีอีกขั้นหนึ่ง เพราะฝ้าชนิดเดียวกัน หากเป็นแบบหนังกำพร้า แบบหนังแท้ หรือแบบผสม พลังงานที่ใช้ก็ต่างกัน และคนที่มีสีผิวเข้มก็มีโอกาสเกิดปฏิกิริยาเม็ดสีย้อนกลับได้มากกว่า

ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและการดูแลตัวเอง ด้วยเหตุนี้ การดูแลเม็ดสีจึงไม่ควรมองด้วยตาแล้วยิงแรงทันที แต่ควรประเมินก่อนว่าเม็ดสีอยู่ชั้นไหนและมากน้อยเพียงใด แล้วเริ่มด้วยพลังงานต่ำเพื่อดูการตอบสนอง โดยเฉพาะฝ้าที่หากรีบใช้เลเซอร์แรงเกินไป อาจทำให้เม็ดสีเข้มขึ้นหรือกลับมาเป็นซ้ำ การแบ่งทำเป็นรอบและเว้นช่วงดูปฏิกิริยาผิวจึงเป็นแนวทางที่ปลอดภัยกว่า

ผลข้างเคียงและข้อควรระวังก่อนทำเลเซอร์เม็ดสี

ก่อนตัดสินใจ ควรเข้าใจผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นด้วย หลังยิงเลเซอร์เพื่อลอกเม็ดสีตื้น อาจมีรอยแดงหรือสะเก็ดเล็กน้อย ซึ่งมักหายได้เองภายในไม่กี่วันถึงราวหนึ่งสัปดาห์ บางรายอาจรู้สึกแสบหรือผิวแห้งชั่วคราว หากมีอาการผิดปกติ เช่น ตุ่มน้ำ รอยแดงที่ลามกว้าง หรืออาการที่แย่ลงเรื่อย ๆ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

ข้อควรระวังที่สำคัญคือแสงแดด เพราะแดดหลังทำคือทางลัดที่ทำให้เม็ดสีย้อนกลับได้เร็วที่สุด จึงควรทาครีมกันแดดและหลีกเลี่ยงแดดจัดในช่วงแรก นอกจากนี้ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ผู้ที่มีประวัติแผลเป็นคีลอยด์ หรือมีประวัติเม็ดสีผิดปกติรุนแรง ควรแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ เพื่อให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญประเมินเป็นรายบุคคล ไม่ควรซื้อเครื่องมาทำเองหรือรักษาด้วยตัวเอง เพราะการปรับพลังงานที่ไม่เหมาะสมกับชั้นเม็ดสีอาจทำให้ผลแย่ลงได้

สรุป

เม็ดสีแต่ละชนิดอยู่คนละชั้นผิว กระและกระเนื้อที่ลอยตื้นบนหนังกำพร้ามักใช้ความยาวคลื่นสั้น ปานโอตะที่ฝังลึกในหนังแท้ต้องใช้ความยาวคลื่นยาวแบ่งทำหลายครั้ง ส่วนฝ้าที่มีทั้งสองชั้นผสมกันมักใช้เลเซอร์โทนนิ่งพลังงานต่ำ ดังนั้นคำถามที่ควรถามก่อนจึงไม่ใช่เลเซอร์ตัวไหนดี แต่เป็นการประเมินก่อนว่าเม็ดสีของเราอยู่ชั้นไหน

ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล เม็ดสีชนิดเดียวกันก็ตอบสนองต่างกันตามชั้นผิวและสีผิว โดยเฉพาะฝ้าที่หากใช้พลังงานผิดอาจย้อนกลับได้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินก่อนตัดสินใจ ที่ Beautystone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล เราให้ความสำคัญกับการอ่านผิวก่อนเลือกแนวทาง หากคุณกำลังกังวลว่าเม็ดสีของตัวเองเหมาะกับแนวทางไหน ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอได้เลยนะคะ

คำถามที่พบบ่อย

Q1. ฝ้ากับกระใช้เลเซอร์ตัวเดียวลบพร้อมกันได้ไหม

เม็ดสีสองชนิดนี้อยู่คนละความลึก แนวทางจึงต่างกันค่ะ กระเป็นเม็ดสีที่ลอยตื้นบนหนังกำพร้า ใช้ความยาวคลื่นสั้นเจาะจงได้ค่อนข้างชัด ส่วนฝ้าอาจมีส่วนที่ลงลึกถึงหนังแท้ จึงเหมาะกับการใช้พลังงานต่ำแบ่งทำหลายครั้งมากกว่า แม้จะดูในวันเดียวกัน ก็มักตั้งค่าพลังงานต่างกันตามแต่ละเม็ดสี

Q2. กระเนื้อจากแดดยิงเลเซอร์ครั้งเดียวหายไหม

กระเนื้อเป็นเม็ดสีฝั่งหนังกำพร้า บางครั้งลอยส่วนที่เข้มขึ้นได้ในครั้งเดียว แต่จะมีช่วงตกสะเก็ดอีกไม่กี่วันตามมา ขึ้นอยู่กับขนาดและความหนา บางรายจบในครั้งเดียว บางรายต้องดูเพิ่มอีกครั้ง จึงควรให้แพทย์ประเมินตามสภาพผิวว่าต้องทำกี่รอบค่ะ

Q3. ปานโอตะทำไมต้องทำหลายครั้ง

ปานโอตะเป็นเม็ดสีที่เมลานินฝังลึกในชั้นหนังแท้ จึงไม่จางในครั้งเดียวเหมือนเม็ดสีตื้น ต้องใช้ความยาวคลื่นยาวที่เดินทางถึงชั้นลึก แบ่งทำเป็นรอบเพื่อให้ค่อย ๆ จางลง จำนวนครั้งที่ต้องทำก็ต่างกันตามความลึกของเม็ดสีในแต่ละบุคคลค่ะ

Q4. ทำเลเซอร์โทนนิ่งบ่อย ๆ ฝ้าจะหายเร็วขึ้นไหม

อาจตรงกันข้ามได้ค่ะ หากเพิ่มพลังงานหรือเว้นช่วงถี่เกินไป เม็ดสีอาจย้อนกลับหรือเข้มขึ้นได้ ฝ้าจึงควรใช้พลังงานต่ำ เว้นช่วงและดูการตอบสนองไปทีละรอบจะปลอดภัยกว่า จำนวนครั้งและระยะห่างควรให้แพทย์ประเมินร่วมกับสภาพผิวของคุณนะคะ