ผลข้างเคียงฟิลเลอร์ทำให้หย่อนคล้อย — เกิดอะไรขึ้นเมื่อฉีดผิดตำแหน่งบริเวณโหนกแก้ม

ผลข้างเคียงฟิลเลอร์ทำให้หย่อนคล้อย — เกิดอะไรขึ้นเมื่อฉีดผิดตำแหน่งบริเวณด้านนอกโหนกแก้ม

อ่านก่อนเลยครับ

Q. ฉีดฟิลเลอร์มากขึ้น หน้าจะยิ่งตึงกระชับขึ้นไหมครับ?

A. จริงๆ แล้วตรงกันข้ามเลยครับ

หากฉีดในปริมาณมากเกินไป

บริเวณด้านนอกโหนกแก้มหรือกลางแก้ม

ฟิลเลอร์นั้นเองจะกลายเป็นน้ำหนัก

และดึงผิวหน้าให้หย่อนลงตามแรงโน้มถ่วงครับ

Q. ทำไมผลข้างเคียงอย่าง "การหย่อนคล้อย" ถึงไม่ค่อยเป็นที่รู้จักครับ?

A. เพราะมันไม่ได้หายไปภายในไม่กี่วันเหมือนรอยช้ำหรืออาการบวมครับ

แต่จะค่อยๆ ปรากฏให้เห็นทีละน้อยในช่วงหลายเดือน

หลายคนพึงพอใจทันทีหลังทำ

แต่มาสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงตอนส่องกระจกหลังจาก 3–6 เดือนต่อมาครับ

ผลข้างเคียงของฟิลเลอร์ — มาสรุปให้ครบทุกประเภทอย่างตรงไปตรงมาครับ

ผลข้างเคียงของฟิลเลอร์

คือคำที่ใช้เรียกรวมปฏิกิริยาที่ไม่ได้ตั้งใจหลังการทำหัตถการครับ

ต่างจากรอยช้ำและอาการบวมที่หลายคนนึกถึงเป็นอันดับแรก

การหย่อนคล้อย ตุ่มนูน และภาวะหลอดเลือดอุดตัน

มักไม่แสดงออกทันทีหลังทำ

แต่จะปรากฏให้เห็นเมื่อเวลาผ่านไปครับ

หากแบ่งประเภทใหญ่ๆ จะได้ดังนี้ครับ

ปฏิกิริยาทันที (รอยช้ำ อาการบวม ความเจ็บปวด)

ปฏิกิริยาระยะกลาง (ตุ่มนูน การเปลี่ยนรูปร่าง การเคลื่อนตัว)

ปฏิกิริยาระยะกลางถึงระยะยาว (การหย่อนคล้อย การยุบตัว)

และสถานการณ์ฉุกเฉิน (ภาวะหลอดเลือดอุดตัน)

รวมทั้งหมด 4 กลุ่มครับ

การหย่อนคล้อยจากฟิลเลอร์ — ปัญหาไม่ใช่แค่น้ำหนัก แต่คือ "ความลึก" ที่ฉีดเข้าไปครับ

ถ้าคุณค้นหา "ผลข้างเคียงฟิลเลอร์ทำให้หย่อนคล้อย"

แล้วเข้ามาอ่านบทความนี้

น่าจะอยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งใน 2 กลุ่มนี้ครับ

กลุ่มแรกคือยังไม่ได้ทำและกังวลล่วงหน้า

อีกกลุ่มคือทำไปแล้ว

แต่ทุกครั้งที่ส่องกระจกเห็นว่าหย่อนลง

จึงกำลังหาสาเหตุอยู่ครับ

จริงๆ แล้ว ทั้งสองกลุ่มต้องการคำตอบเดียวกันครับ

"ทำไมฉีดฟิลเลอร์แล้วกลับยิ่งหย่อนคล้อยกว่าเดิม"

ขอบอกตรงๆ เลยครับว่า

ตำแหน่งและความลึกที่ฉีดฟิลเลอร์

คือ 80% ของผลลัพธ์ที่จะได้รับ

แม้จะเป็น 1cc เท่ากัน

ถ้าฉีดเข้าชั้นใต้ผิวหนังด้านนอกโหนกแก้ม ก็จะกลายเป็นน้ำหนักดึงหน้าลง

แต่ถ้าฉีดเข้าชั้นลึกใกล้กระดูก (จุด MD Code)

จะทำหน้าที่เป็นแรงยกขึ้นแทนครับ

จากมุมมองทางกายวิภาค

ใบหน้ามีโครงสร้างที่ผิวหนังและไขมันห้อยอยู่กับเส้นเอ็นยึด (retaining ligaments)

เหนือชั้น SMAS ครับ

เมื่อฟิลเลอร์เข้าสู่ชั้นลึกใกล้จุดยึดของเส้นเอ็นเหล่านี้

จะเป็นการเสริมความแข็งแรงให้โครงยึด ทำให้ดึงขึ้นด้านบนครับ

ในทางกลับกัน หากฟิลเลอร์สะสมอยู่

ในชั้นไขมันใต้ผิวหนังด้านนอกที่ห่างจากเส้นเอ็น

น้ำหนักของเนื้อเยื่อที่ห้อยอยู่จะเพิ่มขึ้น

และหย่อนลงตามแรงโน้มถ่วงครับ

เคสแบบนี้พบบ่อยมากจนต้องบันทึกไว้เป็นพิเศษเลยครับ

เดือนที่แล้วมีผู้หญิงอายุ 34 ปีมาที่คลินิก

เธอฉีดฟิลเลอร์โหนกแก้มทั้งสองข้างข้างละ 2cc

จากที่อื่นเมื่อ 6 เดือนก่อนครับ

ตอนแรกพึงพอใจมาก

แต่พอเดือนที่ 3 เริ่มรู้สึกว่าแก้มหนักขึ้น

และเดือนที่ 4–5 ร่องแก้มกลับลึกขึ้นกว่าเดิมครับ

เมื่อตรวจด้วยอัลตราซาวด์พบว่า

ฟิลเลอร์กระจายตัวกว้างอยู่ในชั้นใต้ผิวหนัง

บริเวณด้านนอกกระดูกโหนกแก้มครับ

กลายเป็นน้ำหนักที่ห้อยอยู่แทนที่จะเป็นจุดรองรับ

ผมละลายฟิลเลอร์บางส่วนด้วย Hyaluronidase

แล้วฉีดใหม่เพียง 0.4cc ในชั้นใกล้เยื่อหุ้มกระดูก (periosteum)

บริเวณเหนือ zygomatic arch (กระดูกโหนกแก้ม)

ภายใน 2 สัปดาห์กรอบหน้ากลับมาชัดเจนครับ

คนไข้บอกเองว่า "ไม่คิดว่าจะฟื้นตัวได้เร็วขนาดนี้"

เป็นการฟื้นตัวที่เร็วกว่าที่คาดไว้มากครับ

แต่สิ่งที่น่ากลัวกว่าการหย่อนคล้อย

คือภาวะหลอดเลือดอุดตันครับ

คือภาวะที่ฟิลเลอร์เข้าไปในหลอดเลือดแดงโดยตรง

หรือกดทับหลอดเลือดอย่างรุนแรงจนเลือดไหลไม่ผ่านครับ

แม้จะพบได้น้อย (ตามรายงานอยู่ที่ระดับ 0.05–0.1%)

แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วต้องแข่งกับเวลาครับ

สัญญาณเตือนเบื้องต้นคือภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังทำ

ผิวข้างใดข้างหนึ่งซีดขาวผิดปกติ

หรือบริเวณที่ห่างจากจุดฉีดมีลายเส้นร่างแหปรากฏ (reticular pattern)

และในบางกรณีความเจ็บปวดจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ครับ

นับจากตอนนั้น ภายใน 6 ชั่วโมง

การฉีด Hyaluronidase ในปริมาณมากเพื่อละลายฟิลเลอร์

คือกุญแจสำคัญในการป้องกันเนื้อเยื่อตายครับ

การรับมือฉุกเฉินภาวะหลอดเลือดอุดตัน และไทม์ไลน์การฟื้นตัวจากการหย่อนคล้อย

ลองหาเคสของตัวเองในตารางดูครับ

ไทม์ไลน์การฟื้นตัวจะชัดเจนขึ้นมากเมื่อดูเป็นรายเคสครับ

สัปดาห์ที่แล้วมีผู้หญิงอายุ 42 ปีมาที่คลินิก

ระหว่างทำหัตถการ บริเวณข้างรูจมูกข้างหนึ่ง

เกิดสีซีดขาวขึ้นมาทันทีครับ

ตรวจพบลายร่างแหทันที นั่นคือสัญญาณเตือนภาวะอุดตันระยะแรกที่ชัดเจนเลยครับ

หยุดทำทันทีและฉีด Hyaluronidase 750IU แบบแบ่งส่วนครับ

ทำร่วมกับการประคบร้อน นวด และแอสไพริน

ภายใน 2 ชั่วโมงสีผิวกลับมาเป็นปกติครับ

ติดตามอาการ 72 ชั่วโมง

เพื่อตรวจสอบว่าไม่มีสัญญาณอุดตันซ้ำครับ

คนไข้บอกว่า "ไม่คิดว่าจะแก้ได้เร็วขนาดนี้"

ที่ทำได้เร็วขนาดนี้ก็เพราะ

สังเกตเห็นตอนกำลังทำอยู่เลยครับ

ถ้ากลับบ้านไปและค้นพบหลังผ่านไป 6 ชั่วโมง

อาจเริ่มเกิดเนื้อเยื่อตายไปแล้วก็ได้ครับ

ดังนั้นหลังทำหัตถการ 24 ชั่วโมงแรก

ขอให้ส่องกระจกบ่อยๆ ครับ

สีผิวสม่ำเสมอไหม ข้างใดข้างหนึ่งเจ็บมากขึ้นผิดปกติไหม

มีลายเส้นแปลกๆ เกิดขึ้นใหม่ไหม

แค่ตรวจสอบ 3 ข้อนี้

ก็สามารถตรวจพบปัญหาได้ตั้งแต่ระยะแรกในกรณีส่วนใหญ่ครับ

ผลข้างเคียงของฟิลเลอร์ — Q&A จากห้องตรวจ 3 ข้อ

Q1. ฉีดฟิลเลอร์แล้วหย่อนคล้อยแน่นอนเลยไหม? ไม่ทำดีกว่าไหมครับ?

A. สรุปตรงๆ เลยนะครับ

"แน่นอน" นั้นไม่ใช่ครับ

การหย่อนคล้อยเป็นผลลัพธ์ที่เกิดจากการสะสมฟิลเลอร์ผิดตำแหน่ง

ไม่ใช่คุณสมบัติโดยธรรมชาติของฟิลเลอร์ครับ

จริงๆ แล้วเคสที่พบการหย่อนคล้อยส่วนใหญ่

มักเกิดจากการฉีดบริเวณข้างโหนกแก้มหรือกลางแก้ม

มากกว่า 2cc ในครั้งเดียวครับ

ผมแทบไม่เคยฉีดเกิน 1cc ในจุดเดียวครับ

ถ้ากระจาย 0.3–0.5cc เข้าชั้นลึกใกล้กระดูกทีละน้อย

จะรักษาผลได้ 1–2 ปีโดยไม่หย่อนคล้อยครับ

ไม่ใช่เรื่องของการหลีกเลี่ยงหัตถการ

แต่ต้องพิจารณาปริมาณและชั้นที่ฉีดให้ถูกต้องครับ

ในทำนองเดียวกัน มีคำถามที่ได้ยินบ่อยอีกข้อหนึ่งครับ

Q2. แล้วอัตราการเกิดผลข้างเคียงในความเป็นจริงอยู่ที่เท่าไหร่ครับ?

A. ถ้าดูจากสถิติ คำตอบค่อนข้างชัดเจนครับ

รอยช้ำและอาการบวมพบได้เกือบ 100%

ตุ่มนูนพบ 1–5%

ภาวะหลอดเลือดอุดตันพบ 0.05–0.1% ตามรายงานครับ

ส่วนการหย่อนคล้อยนั้นยากที่จะวัดเป็นสถิติได้ชัดเจน

แต่ถ้าประเมินจากคนไข้ที่รับรู้ได้เองหลัง 3–6 เดือน

อยู่ที่ประมาณ 2–3 คนจาก 10 คนครับ

โดยเฉพาะบริเวณโหนกแก้มและแก้มครับ

ที่คลินิกของผม

เดือนหนึ่งจะพบ 2–3 ครั้ง

ที่คนไข้มาบอกว่า "ทำที่อื่นแล้วหย่อนลง เลยมาครับ"

แปลว่าประมาณสัปดาห์ละ 1 คนครับ

ไม่ใช่ผลข้างเคียงที่พบได้น้อยเลยครับ

แต่สิ่งที่แยกผลลัพธ์ออกจากกันคือความเข้าใจทางกายวิภาคของผู้ทำหัตถการครับ

ก่อนจบมีส่วนนี้ที่สำคัญมากครับ

Q3. ฟิลเลอร์ที่หย่อนไปแล้ว ละลายออกแล้วจะกลับมาเหมือนเดิมไหมครับ?

A. เมื่อเช้านี้ก็มีคนไข้ถามเรื่องนี้ในห้องตรวจครับ

อายุ 34 ปีมาด้วยเรื่องโหนกแก้มหย่อน

รูปแบบคล้ายกับเคสที่เล่าไปก่อนหน้าเลยครับ

ละลายได้ครับ

ด้วย Hyaluronidase 1–2 ครั้ง

ปริมาณฟิลเลอร์จะลดลงเกือบหมดครับ

แต่ผิวหนังที่ยืดออกไปแล้วจะไม่กลับมา 100% เหมือนเดิมครับ

เนื้อเยื่อที่ถูกดึงด้วยน้ำหนักมานานกว่า 6 เดือน

จะอยู่ในสภาวะที่เส้นเอ็นยืดออกเล็กน้อย

ดังนั้นหลังละลายอาจยังรู้สึกว่าหย่อนเล็กน้อยอยู่ครับ

ผมจึงมักฉีดฟิลเลอร์ปริมาณน้อยใส่กลับในชั้นลึกใหม่

หลังจากละลาย 4–6 สัปดาห์

และถ้าจำเป็นก็จะใช้คลื่นวิทยุ (RF) กระชับชั้น SMAS ร่วมด้วยครับ

วิธีนี้ทำให้ประมาณ 7 จาก 10 คน

กลับมาได้กรอบหน้าที่พึงพอใจครับ

ถ้าเร็วก็เริ่มแก้ไขได้เลยครับ

สิ่งที่อยากให้จำไปวันนี้สิ่งเดียวคือ — ผลข้างเคียงฟิลเลอร์ที่ทำให้หย่อนคล้อยไม่ใช่เรื่องของปริมาณ แต่เป็นเรื่องของ "ชั้น" ที่ฉีดเข้าไปครับ แม้แค่ 1cc เหมือนกัน แต่ฉีดตรงไหนนั้นคือสิ่งที่กำหนดว่าหลังจาก 6 เดือนหน้าในกระจกจะเป็นอย่างไรครับ


บทความต่อไปจะมาเล่าให้ฟังว่า "แม้แค่ 1cc เหมือนกัน ถ้าฉีดบริเวณด้านนอกโหนกแก้ม vs จุด MD Code ผลลัพธ์หลัง 6 เดือนจะต่างกันอย่างไร" โดยจะแสดงให้เห็นผ่านเคสจำลองที่ทดลองฉีดสองข้างในความลึกต่างกันในคนไข้คนเดียวกันครับ นี่คือคุณหมอวียองจินครับ