การวางยาสลบแบบนอนหลับยังรู้สึกเจ็บปวดได้หรือไม่?
การวางยาสลบแบบนอนหลับมีจุดประสงค์เพื่อชักนำให้หลับ ไม่ใช่เพื่อระงับความเจ็บปวด นั่นคือเหตุผลที่อาจรู้สึกเจ็บปวดระหว่างทำหัตถการได้


วียองจิน
ผู้อำนวยการ
การวางยาสลบแบบนอนหลับยังรู้สึกเจ็บปวดได้หรือไม่?
💡 โปรดอ่านสิ่งนี้ก่อน
Q. หากวางยาสลบแบบนอนหลับแล้ว จะไม่รู้สึกเจ็บปวดระหว่างทำหัตถการเลยใช่ไหม?
A. ไม่ใช่ค่ะ การวางยาสลบแบบนอนหลับมีจุดประสงค์เพื่อชักนำให้หลับ ไม่ใช่เพื่อระงับความเจ็บปวด การบล็อกความเจ็บปวดต้องใช้การระงับความรู้สึกแบบอื่นเพิ่มเติม
Q. แล้วระหว่างวางยาสลบแบบนอนหลับ อาจรู้สึกเจ็บปวดได้หรือไม่?
A. ได้ค่ะ ขึ้นอยู่กับความลึกของการนอนหลับและความเข้มข้นของหัตถการ ดังนั้นการเลือกใช้ยาชาแบบใดและผสมผสานอย่างไรจึงเป็นเรื่องสำคัญมาก
"การวางยาสลบแบบนอนหลับมีจุดประสงค์เพื่อชักนำให้หลับ ไม่ใช่เพื่อระงับความเจ็บปวด"
— แพทย์ วี ยองจิน (คลินิกบิวตี้สโตน ฮงแด)

การวางยาสลบแบบนอนหลับคืออะไร?
การวางยาสลบแบบนอนหลับ (Procedural Sedation / การระงับความรู้สึกแบบ Sedation) คือ
การให้ยาระงับความรู้สึก (ส่วนใหญ่เป็น Midazolam, Propofol เป็นต้น)
ทางหลอดเลือดดำ เพื่อลดระดับสติสัมปชัญญะ
และชักนำให้ผู้รับบริการอยู่ในสภาวะหลับ
ต่างจากการดมยาสลบแบบทั่วไป ตรงที่ไม่มีเป้าหมายเพื่อคลายกล้ามเนื้อ
หรือทำให้หมดสติอย่างสมบูรณ์
แต่เน้นที่ 'การลดความวิตกกังวล ความกลัว และการจดจำเหตุการณ์'
หากคุณเชื่อว่าการวางยาสลบแบบนอนหลับจะช่วยขจัดความเจ็บปวดได้ทั้งหมด นี่คือสิ่งสำคัญที่ต้องรู้
หลายท่านมักเข้าใจผิดในเรื่องนี้
การวางยาสลบแบบนอนหลับและการระงับความเจ็บปวดทำงานแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ยาที่ใช้ในการวางยาสลบแบบนอนหลับ
จะออกฤทธิ์ต่อส่วนของสมองที่ควบคุม 'ความวิตกกังวลและความทรงจำ'
พูดง่ายๆ คือ ทำให้ไม่จดจำช่วงเวลานั้น
และลดการรับรู้ความรู้สึกที่ทำให้วิตกกังวลลงได้
ในทางกลับกัน สัญญาณความเจ็บปวดเริ่มต้นจากเส้นประสาทส่วนปลาย
เมื่อผิวหนังถูกกระตุ้น → เส้นประสาทจะตอบสนอง → สัญญาณนั้นจะส่งขึ้นไปยังสมอง
ยาในการวางยาสลบแบบนอนหลับไม่ได้บล็อกเส้นทางนี้
ดังนั้นในทางทฤษฎี แม้จะวางยาสลบแบบนอนหลับแล้ว
หากมีการกระตุ้นที่รุนแรงพอ
ร่างกายอาจตอบสนอง หรือในสภาวะหลับตื้น
อาจรู้สึกเจ็บปวดได้เช่นกัน
จริงๆ แล้วในการให้คำปรึกษา ฉันมักได้ยินคำพูดแบบนี้บ่อยๆ ค่ะ
"รู้สึกเหมือนหลับไปแล้ว
แต่ยังรู้สึกเจ็บแปลบนิดหน่อยอยู่"
นี่เป็นเรื่องปกติค่ะ ไม่ใช่ความผิดพลาดในการทำหัตถการ
เมื่อเข้าใจคุณสมบัติของการวางยาสลบแบบนอนหลับแล้ว จะเห็นว่าเป็นผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติ

สิ่งที่ทำให้ซับซ้อนขึ้นอีกหน่อยก็คือ
ความลึกของการนอนหลับแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
ในขนาดยาเท่ากัน บางท่านหลับลึก
บางท่านหลับตื้นและมีการตอบสนองได้
ดังนั้นขึ้นอยู่กับลักษณะของหัตถการ
บางกรณีการวางยาสลบแบบนอนหลับเพียงอย่างเดียวก็เพียงพอ
บางกรณีจำเป็นต้องใช้ยาชาเฉพาะที่ร่วมด้วย
การตัดสินใจในเรื่องนี้ได้อย่างถูกต้องคือหน้าที่ของแพทย์ค่ะ

👨⚕️ สรุปสำคัญจากแพทย์ วี ยองจิน:
การวางยาสลบแบบนอนหลับมีจุดประสงค์เพื่อ 'ชักนำให้หลับ' ไม่ใช่ 'ระงับความเจ็บปวด'
หากต้องการบล็อกสัญญาณความเจ็บปวดโดยตรง จำเป็นต้องใช้ยาชาเฉพาะที่หรือการบล็อกเส้นประสาทเพิ่มเติม
ก่อนทำหัตถการ โปรดปรึกษาแพทย์ผู้รับผิดชอบว่าจะใช้ยาชาแบบใดและผสมผสานอย่างไร
แล้วควรรับมือกับความเจ็บปวดจากการวางยาสลบแบบนอนหลับอย่างไร?
แต่มีสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ต้องทราบค่ะ
การวางยาสลบแบบนอนหลับ
ไม่ได้หมายความว่าการเตรียมรับมือกับความเจ็บปวดจบสิ้นแล้ว
การผสมผสานยาชาต้องแตกต่างกัน
ขึ้นอยู่กับบริเวณและวิธีการทำหัตถการ
ตัวอย่างเช่น หัตถการที่มีการกระตุ้นรุนแรง เช่น การยกกระชับหรือการฉีดละลายไขมัน
การวางยาสลบแบบนอนหลับเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการจัดการความเจ็บปวด
โดยปกติที่คลินิกของเรา จะดำเนินการดังนี้ค่ะ
ก่อนการวางยาสลบแบบนอนหลับ จะทาครีมชาเฉพาะที่
หรือฉีดยาชาบริเวณที่ทำหัตถการก่อน
จากนั้นจึงชักนำการนอนหลับควบคู่กัน
เมื่อดำเนินการเช่นนี้ เมื่อผู้รับบริการตื่นขึ้นมา
ส่วนใหญ่มักพูดว่า "เจ็บน้อยกว่าที่คิดมากเลยค่ะ"
ในทางกลับกัน หากพึ่งพาการวางยาสลบแบบนอนหลับเพียงอย่างเดียว
โดยไม่มียาชาเฉพาะที่
อาจเกิดการสะดุ้งระหว่างทำหัตถการ
หรือมีความทรงจำเรื่องความเจ็บปวดในสภาวะหลับตื้นได้
พูดตรงๆ ก็คือ
การวางแผนการผสมผสานยาชา
สำคัญไม่แพ้ผลลัพธ์ของหัตถการเลยทีเดียวค่ะ
ประเภท | การวางยาสลบแบบนอนหลับ (Sedation) | ยาชาเฉพาะที่ | การดมยาสลบทั่วไป |
|---|---|---|---|
จุดประสงค์ | ชักนำให้หลับ บล็อกความวิตกกังวลและความทรงจำ | บล็อกสัญญาณความเจ็บปวดในบริเวณเฉพาะ | หมดสติสมบูรณ์ + คลายกล้ามเนื้อ |
การบล็อกความเจ็บปวด | ❌ ไม่บล็อกโดยตรง | ✅ บล็อกเฉพาะบริเวณนั้น | ✅ บล็อกทั้งหมด |
ระดับสติสัมปชัญญะ | กึ่งหลับกึ่งตื่น ~ หลับตื้น | มีสติสัมปชัญญะ | หมดสติสมบูรณ์ |
ช่วงพักฟื้น | ประมาณ 30 นาที - 1 ชั่วโมง | หลายชั่วโมง (ขึ้นอยู่กับบริเวณ) | หลายชั่วโมงขึ้นไป |
หัตถการที่ใช้ส่วนใหญ่ | เลเซอร์ผิวหนัง การยกกระชับ หัตถการด้านไขมัน | การฉีด การผ่าตัดเล็ก | การผ่าตัด |

คำถามที่พบบ่อย
Q1. ระหว่างการวางยาสลบแบบนอนหลับ อาจตื่นขึ้นหรือมีความทรงจำหลงเหลืออยู่ได้หรือไม่?
A. ได้ค่ะ มีโอกาสเกิดขึ้นได้
หากหลับตื้น อาจรับรู้เสียงหรือความรู้สึกระหว่างทำหัตถการได้อย่างเลือนลางในบางกรณีที่พบได้น้อย
อย่างไรก็ตาม การระงับความรู้สึกด้วย Propofol
มีคุณสมบัติในการยับยั้งการสร้างความทรงจำ
ดังนั้นแม้จะรู้สึกบางอย่างระหว่างนั้น มักไม่จดจำได้หลังตื่นขึ้นมา
หากวิตกกังวล โปรดแจ้งแพทย์ก่อนทำหัตถการค่ะ
Q2. ค่าใช้จ่ายของการวางยาสลบแบบนอนหลับประมาณเท่าไร และมีการเรียกเก็บแยกต่างหากหรือไม่?
A. ในคลินิกส่วนใหญ่ ค่าวางยาสลบแบบนอนหลับจะเรียกเก็บแยกจากค่าหัตถการ
แม้จะแตกต่างกันในแต่ละกรณี
แต่โดยทั่วไปมักอยู่ในช่วง 50,000 - 150,000 วอน (ประมาณ 1,300 - 4,000 บาท)
อย่างไรก็ตาม ค่าวางยาสลบแบบนอนหลับอาจไม่รวมค่ายาชาเฉพาะที่
ดังนั้นในระหว่างการให้คำปรึกษา ควรสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับการผสมผสานยาชาให้ชัดเจนค่ะ
Q3. หลังการวางยาสลบแบบนอนหลับ สามารถเดินทางกลับบ้านคนเดียวได้หรือไม่?
A. ไม่ได้ค่ะ
หลังการวางยาสลบแบบนอนหลับ ความเร็วในการตอบสนองและความสามารถในการตัดสินใจจะลดลงชั่วคราว
ห้ามขับรถอย่างเด็ดขาดในวันที่ทำหัตถการ
และแนะนำให้มีผู้ดูแลมาด้วยแม้แต่ในการใช้ขนส่งสาธารณะ
นอกจากนี้ โปรดหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในวันที่วางยาสลบด้วยนะคะ
หากแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายในขณะที่ยาชายังสลายตัวไม่หมด อาจเกิดปฏิกิริยาที่ไม่คาดคิดได้
แนะนำให้ปรึกษาแพทย์อย่างละเอียดก่อนตัดสินใจทำหัตถการนะคะ นี่คือข้อมูลจากแพทย์ วี ยองจิน ค่ะ
▶ บทความที่เกี่ยวข้อง
▶ความเจ็บปวดจากการกำจัดหนวดเครา ถ้าทำแบบนี้จะทนได้ - ประเภทของยาชา
▶5 เช็กลิสต์ความปลอดภัยเพื่อป้องกันอุบัติเหตุจากการวางยาสลบในการทำอัลเทอร่า
▶ความจริงของความเจ็บปวดจากอัลเทอร่า: "การอดทนโดยไม่มีเหตุผลไม่ได้ทำให้การยกกระชับดีขึ้น"
▶เหตุผลที่จูเวลูค แกลม เจ็บน้อยกว่า รีจูแรน แต่ให้ความเปล่งประกายที่ยาวนานกว่า
▶ราคาเทอร์มาจ FLX 600 ช็อต 3 เหตุผลที่การออกแบบเฉพาะบุคคลสำคัญกว่าราคาถูก






