ดูโอเดิร์มควรแกะตอนไหน — เมื่อบวมขาวต้องรีบแกะเลยไหม?

ดูโอเดิร์มควรแกะตอนไหน — เมื่อบวมขาวต้องรีบแกะเลยไหม?

ขอสรุปคำตอบตรงๆ ก่อนเลยครับ

ดูโอเดิร์มไม่ควรแกะเพียงเพราะมันบวมขาวขึ้นมา

แต่ควรแกะเมื่อน้ำเหลืองหยุดไหลแล้ว และติดแผ่นไปครบ 5 วัน

นั่นคือช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดครับ

บทความนี้จะอธิบายเหตุผลทั้งหมดให้ฟังนะครับ

ทำไมดูโอเดิร์มกับแผ่นปิดแผลทั่วไปจึงมีเวลาแกะที่ต่างกัน

ดูโอเดิร์มเป็นแผ่นปิดแผลไฮโดรคอลลอยด์

ประเภทแผ่นปิดแผลไฮโดรคอลลอยด์ครับ

มันดูดซับน้ำเหลืองที่ไหลออกจากแผล

และช่วยให้ผิวฟื้นฟูตัวเองในสภาพแวดล้อมที่ชุ่มชื้น

ลองนึกภาพว่ามันเป็นแผ่นช่วยการการฟื้นฟูผิวครับ

ต่างจากแผ่นปิดแผลทั่วไปตรงที่ดูโอเดิร์มจะบวมขาวขึ้นเมื่อดูดซับน้ำเหลือง

สภาพนั้นไม่ได้หมายความว่า "เสร็จแล้ว"

แต่หมายความว่า "กำลังทำงานอยู่" ต่างหากครับ

หลายคนเข้าใจผิดในจุดนี้

ถ้าแกะออกทันทีที่บวม จะเสียผลไปเปล่าๆ ครับ

กลไกที่ทำให้ 5 วันเป็นเกณฑ์มาตรฐานในการแกะดูโอเดิร์ม

เดือนที่แล้วมีผู้ป่วยมาปรึกษาหลังจากกำจัดไฝที่คลินิกอื่นครับ

พอวันที่ 3 หลังทำ เห็นดูโอเดิร์มบวมขาวก็เลยแกะออก

แล้วเปลี่ยนอันใหม่ แต่พออีก 2 วันก็แกะอีก

ทำแบบนี้ซ้ำๆ จนสุดท้ายบริเวณที่มีสะเก็ดแผลยุบเป็นรอยบุ๋ม

จึงมาขอคำปรึกษาครับ

พูดตรงๆ เลย ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การทำหัตถการ

แต่อยู่ที่รอบการเปลี่ยนแผ่นปิดแผลต่างหากครับ

การหายของแผลโดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 3 ระยะครับ

ระยะอักเสบ (วันที่ 0–3), ระยะเพิ่มจำนวนเซลล์ (วันที่ 3–10),

และระยะปรับโครงสร้างใหม่ (หลังวันที่ 10)

ช่วงที่น้ำเหลืองไหลมากที่สุดคือ 48–72 ชั่วโมงหลังติดแผ่น

ถ้าแกะดูโอเดิร์มบ่อยในช่วงนี้

เซลล์เยื่อบุผิวที่เพิ่งเริ่มงอกขึ้นมาจะถูกดึงออกมาพร้อมกับแผ่นด้วยครับ

แต่มีสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ต้องรู้ครับ

ตัวเลข 5 วันนี้ไม่ใช่ตัวเลขสุ่มขึ้นมา

แต่เป็นช่วงที่กระบวนการสร้างเยื่อบุผิวใหม่ (epithelialization)

เสร็จสมบูรณ์อย่างมั่นคงครับ

โดยทั่วไปแผลผิวเผินที่มีขนาดไม่เกิน 2–3 มม.

จะมีเยื่อบุผิวปิดคลุมภายใน 5–7 วัน

ดังนั้นเมื่อน้ำเหลืองหยุดไหลและผ่านไปครบ 5 วัน

เมื่อเงื่อนไขทั้งสองนี้ครบพร้อมกัน

นั่นคือเวลาที่ปลอดภัยที่สุดในการแกะครับ

คู่มือแกะดูโอเดิร์มตามสถานการณ์ต่างๆ

แต่ละเคสอาจแตกต่างกันออกไปครับ

แต่โดยทั่วไปผมจะแนะนำแบบนี้ครับ

อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้ไม่ได้ดีเสมอไปครับ

การติดดูโอเดิร์มนานเกินไป

อาจทำให้ผิวบริเวณรอบแผลบวมมากเกินไป (maceration)

และกลายเป็นผิวที่เปราะบางแทนได้ครับ

แต่ถ้าดูแลอย่างเหมาะสมในช่วงประมาณ 5 วัน

ส่วนใหญ่จะฟื้นตัวได้อย่างเรียบร้อยครับ

คำถามที่พบบ่อยที่สุด 3 ข้อในห้องตรวจ

Q1. ต้องเปลี่ยนดูโอเดิร์มทุกครั้งที่อาบน้ำไหมครับ?

A. ไม่จำเป็นครับ

ดูโอเดิร์มมีคุณสมบัติกันน้ำ

ดังนั้นการอาบน้ำสั้นๆ สามารถปล่อยทิ้งไว้ได้เลยครับ

เปลี่ยนอันใหม่เฉพาะเมื่อน้ำซึมเข้ามาที่ขอบและแผ่นเริ่มหลุดออกเท่านั้นครับ

Q2. มีสถานการณ์ที่ต้องแกะก่อน 5 วันไหมครับ?

A. มีครับ

ถ้าน้ำเหลืองซึมออกมานอกแผ่น

หรือผิวบริเวณรอบๆ เกิดอาการคันหรือมีผื่นแดงขึ้น

ในกรณีนั้นควรแกะออกทันทีครับ

แม้จะพบได้น้อย แต่บางคนอาจเกิดผิวหนังอักเสบจากการสัมผัสไฮโดรคอลลอยด์ได้

ประมาณ 2–3 คนต่อทุก 100 คนครับ

Q3. แกะออกมาแล้วยังมีสะเก็ดเหลืออยู่ต้องทำอย่างไรครับ?

A. อย่าดึงออกโดยเด็ดขาดครับ

ถ้าแกะในวันที่ 5 แล้วยังมีสะเก็ดบางๆ เหมือนแผ่นฟิล์มเหลืออยู่

ควรรอให้มันหลุดออกเองตามธรรมชาติครับ

จากนี้ไปสิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันแสงแดดครับ

การเกิดรอยสีเข้ม (hyperpigmentation) ส่วนใหญ่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่แกะ

แต่ขึ้นอยู่กับการดูแลป้องกันแสง UV ใน 2–4 สัปดาห์หลังจากนั้นครับ

บทความหน้าจะพูดถึงเรื่องนี้ให้ลึกขึ้นนะครับ นี่คือหมอวียองจินครับ