ดูแลหลังเลเซอร์แผลเป็น แต่งหน้า ออกกำลังกายได้เมื่อไหร่?

แต่งหน้าได้หลังผิวปิดสนิทและแพทย์บอกว่าโอเคแล้วค่ะ เลเซอร์แบบ fractional ที่ใช้รักษาแผลเป็นมักทำให้ผิวหายในราว 1 สัปดาห์ ส่วนกิจกรรมที่ทำให้หน้าร้อนแดง อย่างออกกำลังกายหนัก ซาวน่า และดื่มแอลกอฮอล์ ควรเว้นไว้ประมาณ 2 สัปดาห์ หลังจากนั้นอีก 6-8 สัปดาห์ยังต้องเลี่ยงแดด เพื่อลดโอกาสเกิดรอยสีน้ำตาลค่ะ

บทความนี้เรียงสิ่งที่ทำได้และสิ่งที่ควรรอตามช่วงฟื้นตัว สำหรับคนที่มาทำเลเซอร์ระหว่างอยู่เกาหลีค่ะ

สรุปสั้น ๆ สำหรับคนรีบ

• แต่งหน้าได้เมื่อผิวปิด ส่วนเหงื่อ ความร้อน และแดด ต้องรอนานกว่านั้น
• ช่วงฟื้นตัว: เลเซอร์ fractional มักหายในราว 1 สัปดาห์ และผิวจะแห้งลอกช่วงวันที่ 5-7 จนเห็นผิวใหม่สีชมพู
• สะเก็ดและผิวที่ลอกไม่ควรแกะ เพราะอาจติดเชื้อหรือเกิดแผลเป็นใหม่
• จำนวนครั้ง: แผลเป็นจากสิวน้อยครั้งที่จบในครั้งเดียว และอาจต้องทำ 3 ครั้งขึ้นไป

หลังทำเลเซอร์แผลเป็น สัปดาห์แรกควรล้างหน้าและทาครีมยังไง?

ช่วงสัปดาห์แรก สิ่งที่ต้องทำมีแค่ล้างหน้าเบา ๆ แล้วเคลือบผิวไว้บาง ๆ จนกว่าผิวจะปิด หลังทำเสร็จใหม่ ๆ หน้าจะแดงและแสบร้อนคล้ายผิวไหม้แดด อาจมีบวม คัน หรือแสบอยู่ได้หลายวัน ช่วง 1-2 วันแรก ใช้น้ำแข็งห่อผ้าประคบครั้งละ 15 นาที และช่วง 4 คืนแรกลองหนุนหมอนเพิ่มอีกใบ จะช่วยให้บวมน้อยลง

ลองนึกภาพเลเซอร์ fractional เหมือนการเจาะรูเล็ก ๆ ห่างกันบนผืนตาข่าย ผิวรอบ ๆ ที่ไม่โดนเลเซอร์จะค่อย ๆ ช่วยซ่อมรูเหล่านั้นให้เต็ม

เลเซอร์ fractional: เลเซอร์ที่ไม่ได้ทำแผลทั้งผืน แต่ยิงเป็นจุดเล็ก ๆ ห่างกัน ผิวปกติระหว่างจุดจึงช่วยซ่อมแซมบริเวณที่โดนเลเซอร์

ล้างหน้าตามจำนวนครั้งที่แพทย์แนะนำ ใช้น้ำอุ่นและไม่ถูแรง การรักษาผิวให้สะอาดช่วยลดความเสี่ยงติดเชื้อ หลังล้างให้ทาครีมเคลือบผิวอย่างปิโตรเลียมเจลลี่บาง ๆ วันละ 2 ครั้งไปจนกว่าผิวจะหาย ราววันที่ 5-7 ผิวจะแห้งและเริ่มลอก ห้ามแกะสะเก็ดหรือดึงผิวที่ลอกออกเอง

แต่งหน้า ออกกำลังกาย ดื่มแอลกอฮอล์ กลับมาทำได้ตอนไหน?

แต่งหน้าได้เมื่อผิวหายสนิทแล้ว Cleveland Clinic อธิบายว่าการฟื้นตัวหลังเลเซอร์ผลัดผิวใช้เวลา 5-21 วันแล้วแต่สภาพผิวและชนิดของเลเซอร์ และ fractional CO2 ใช้เวลาราว 1 สัปดาห์เต็ม ถ้าแต่งหน้าก่อนผิวปิด เครื่องสำอางจะไปทับบนแผลที่ยังเปิดอยู่ จึงควรรอจนแพทย์บอกว่าแต่งได้ เมื่อเริ่มใหม่ เลือกผลิตภัณฑ์สูตรปราศจากน้ำมัน (oil-free) จะเหมาะกว่า

กิจกรรมที่ทำให้หน้าร้อนและแดง ควรเลี่ยงในช่วง 2 สัปดาห์หลังทำ ได้แก่ ออกกำลังกายจนเหงื่อออกมาก ซาวน่าหรือจิมจิลบัง (ห้องอบซาวน่าสไตล์เกาหลี) และการดื่มแอลกอฮอล์ ถ้าจะเที่ยวต่อในเกาหลี ควรจัดโปรแกรมพวกนี้ไว้หลังพ้นช่วงนี้ การสูบบุหรี่ทำให้แผลหายช้าลง ช่วงนี้จึงควรงดด้วย

สกินแคร์ก็ต้องพักบางตัวนานกว่านั้น ผลิตภัณฑ์ที่มีเรตินอยด์ (tretinoin) หรือกรดไกลโคลิก ควรพัก 4 สัปดาห์ ส่วนผลิตภัณฑ์อื่นที่ทาแล้วรู้สึกแสบ ควรพัก 6 สัปดาห์

ผิวหายแล้ว ทำไมยังต้องหลบแดดต่ออีก 6-8 สัปดาห์?

เพราะผิวที่เพิ่งรักษาอาจเข้มขึ้นเมื่อโดนแดด ช่วง 6-8 สัปดาห์หลังผิวหาย จึงควรลดการอยู่กลางแจ้งตอนกลางวัน แม้วันที่มีเมฆหรืออากาศเย็น ทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป ชนิดปกป้องกว้าง (broad-spectrum) และกันน้ำ ก่อนออกจากที่พัก 15 นาทีทุกวัน

งานวิจัยในประเทศไทยที่ทำเลเซอร์ fractional CO2 ในคนเอเชีย 13 คนที่มีผิวค่อนข้างเข้ม พบรอยสีน้ำตาลจาง ๆ หลังทำในผู้เข้าร่วม 92% แต่รอยเหล่านี้หายไปทั้งหมดในเวลาเฉลี่ย 5 สัปดาห์ งานนี้มีผู้เข้าร่วมน้อย ช่วงที่ผิวใหม่ยังเป็นสีชมพู การกันแดดจึงถือเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นตัว ส่วนรอยแดงมักค่อย ๆ จางลงใน 2-3 เดือน และบางคนอาจอยู่นานถึง 6 เดือนถึง 1 ปี

ผลข้างเคียงแบบไหนรอได้ แบบไหนต้องรีบติดต่อคลินิก?

รอยแดง บวม คัน และผิวที่ลอกช่วงวันที่ 5-7 เป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นตัว ภายใน 1 เดือนอาจมีตุ่มขาวเล็ก ๆ คล้ายเม็ดสาคูขึ้น ซึ่งมักหลุดออกได้ด้วยการล้างหน้าเบา ๆ แต่ถ้ามีอาการด้านล่างนี้ ไม่ควรรอดูอาการ ให้ติดต่อคลินิกที่ทำเลเซอร์ทันที

ตุ่มขาว (milia): ซีสต์ขนาดเล็กสีขาวใต้ผิว ไม่ใช่สิวอักเสบ

• มีตุ่มน้ำพอง หรือน้ำเหลืองซึมไม่หยุด
• มีตุ่มน้ำใสขึ้นที่ริมฝีปากหรือรอบปาก (เริม)
• เป็นหนอง หรือรู้สึกร้อนและเจ็บมากขึ้นเรื่อย ๆ
• บริเวณที่ทำเลเซอร์ซีดขาวกว่าผิวรอบ ๆ

คนที่ทำเลเซอร์รอบปาก หรือเป็นเริมที่ปากบ่อย ควรแจ้งแพทย์ล่วงหน้า บางกรณีแพทย์จะให้ยาต้านไวรัสเริ่มก่อนทำ และกินต่อ 7-10 วันหลังทำ ส่วนการเกิดแผลเป็นใหม่จากเลเซอร์มีรายงานได้น้อยมาก

เลเซอร์แผลเป็นครั้งต่อไปควรทำเมื่อไหร่ ดูจากอะไร?

แผลเป็นจากสิวน้อยครั้งที่จบในครั้งเดียว ในงานวิจัยจากไทยข้างต้น ผู้เข้าร่วมทำ 3 ครั้ง ห่างกันเฉลี่ย 7 สัปดาห์ และแผลเป็นดูดีขึ้นตอน 6 เดือนหลังครั้งสุดท้ายมากกว่าตอน 1 เดือน ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผิวและการดูแลตัวเอง ถ้ายังมีรอยสีน้ำตาลหรือรอยแดงเข้มอยู่ ไม่ควรรีบทำครั้งต่อไป

ที่ Beautystone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล ก่อนกำหนดวันทำครั้งถัดไป คุณหมอจะดูก่อนว่ารอยแดงและรอยสีน้ำตาลจางลงไปแค่ไหน แพทย์จะเป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคล

ระหว่างแต่ละครั้ง ลองถ่ายรูปแผลเป็นไว้ด้วยแสงและมุมเดิม ทั้งก่อนทำ หลังผิวหาย และก่อนนัดครั้งถัดไป รูปชุดนี้ช่วยให้คุณเห็นเองว่ารอยสีน้ำตาลจางเร็วแค่ไหน และหลุมแผลเป็นตื้นขึ้นหรือยัง

สรุป: สิ่งที่ควรเช็กในรูปก่อนนัดเลเซอร์ครั้งถัดไป

ก่อนนัดครั้งถัดไป ลองดูสองอย่างในรูปที่ถ่ายไว้ คือรอยสีน้ำตาลจางลงแล้วหรือยัง และรอยแดงยังเข้มอยู่ไหม จากนั้นถามคุณหมอว่า ผิวของฉันพร้อมสำหรับเลเซอร์ครั้งต่อไปหรือยัง และควรเว้นอีกกี่สัปดาห์ ที่คลินิกมีเจ้าหน้าที่ที่พูดภาษาไทยได้ จึงเล่ารายละเอียดเป็นภาษาไทยได้โดยตรง หากคุณกำลังกังวลเรื่องรอยที่ยังไม่จางหลังทำเลเซอร์แผลเป็น แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ Beautystone Clinic ได้เลยนะคะ ตอนทักมาครั้งแรก ช่วยแจ้งตำแหน่งแผลเป็น วันที่ทำเลเซอร์ครั้งล่าสุด และรูปรอยแดงหรือรอยสีน้ำตาลตอนนี้มาด้วยค่ะ

ข้อมูลอ้างอิง

• การดูแลผิวและกันแดดหลังรักษาแผลเป็นจากสิว — AAD
• สิ่งที่ควรรู้ก่อนทำเลเซอร์รักษาแผลเป็น — AAD
• ระยะฟื้นตัวและการดูแลที่บ้านหลังทำเลเซอร์ผลัดผิว — Cleveland Clinic
• งานวิจัยเลเซอร์ fractional CO2 3 ครั้งกับแผลเป็นจากสิวในคนเอเชีย — J Am Acad Dermatol, 2010

คำถามที่พบบ่อย

Q. ทำเลเซอร์แผลเป็นแล้ว วันรุ่งขึ้นไปทำงานได้ไหม?

A. งานในออฟฟิศมักไปได้ค่ะ แต่ช่วงไม่กี่วันแรกหน้าจะยังแดงและบวมให้เห็น และยังแต่งหน้าปิดไม่ได้ ถ้ามีนัดที่ต้องเจอคนเยอะ ควรเลื่อนไปหลัง 1 สัปดาห์จะสบายใจกว่า ระหว่างเดินทางก็ควรทากันแดดทุกครั้งค่ะ

Q. หลังทำเลเซอร์ใส่หน้ากากอนามัยได้ไหม?

A. ใส่ได้ถ้าหน้ากากสะอาดค่ะ แต่ระวังอย่าให้ขอบหน้ากากถูไปมาบนผิวที่เป็นแผล ถ้าเหงื่อออกจนอับชื้นควรเปลี่ยนบ่อย ๆ และถอดช้า ๆ เพื่อไม่ให้สะเก็ดติดหลุดออกไป หน้ากากใช้แทนครีมกันแดดไม่ได้ค่ะ

Q. ก่อนทำเลเซอร์แผลเป็น ต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง?

A. แนะนำให้ทาครีมกันแดดชนิดปกป้องกว้างทุกวันตั้งแต่ 4 สัปดาห์ก่อนทำค่ะ ถ้าผิวเพิ่งตากแดดจนคล้ำหรือไหม้ แพทย์อาจเลื่อนวันทำออกไป ถ้ากำลังกินยาอยู่ โดยเฉพาะยารักษาสิว ควรแจ้งแพทย์ตั้งแต่ตอนปรึกษาค่ะ

Q. วิตามินซีหรือครีมไวท์เทนนิ่ง กลับมาใช้ได้เมื่อไหร่?

A. ผลิตภัณฑ์ที่ทาแล้วแสบหรือระคายเคือง ควรพักไว้ 6 สัปดาห์หลังทำค่ะ วิตามินซีและสารไวท์เทนนิ่งก็อาจทำให้แสบได้ในช่วงที่ผิวยังบอบบาง ตอนกลับมาใช้ ให้เริ่มทีละตัว และลองทาบริเวณเล็ก ๆ อย่างหลังหูก่อนค่ะ

Q. ไปว่ายน้ำหรือแช่น้ำร้อนได้เมื่อไหร่?

A. ควรรอจนผิวหายสนิทก่อนค่ะ ระหว่างที่แผลยังเปิด มีโอกาสติดเชื้อจากเชื้อโรคในน้ำ และน้ำร้อนก็ทำให้หน้าร้อนแดงได้ ให้รอจนผิวปิดและแพทย์บอกว่าไปได้แล้วค่ะ

Q. รอยแดงอยู่เกิน 1 เดือน ผิดปกติไหม?

A. รอยแดงเกิน 1 เดือนอย่างเดียวยังไม่ถือว่าผิดปกติค่ะ รอยแดงหลังเลเซอร์มักค่อย ๆ จางใน 2-3 เดือน และบางคนอยู่นานเกิน 6 เดือน แต่ถ้ารู้สึกร้อนและเจ็บมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือมีน้ำเหลืองซึมร่วมด้วย ควรไปพบแพทย์ทันทีค่ะ

Q. มีรอยสีน้ำตาลหลังเลเซอร์ ทาครีมไวท์เทนนิ่งได้ไหม?

A. แพทย์อาจสั่งครีมลดรอยสีน้ำตาลให้ค่ะ แต่ถ้าทาก่อนผิวหายจะแสบ ในงานวิจัยกับคนเอเชีย รอยนี้หายไปในเวลาเฉลี่ย 5 สัปดาห์ ช่วงนี้ให้เน้นกันแดดก่อน แล้วค่อยเริ่มครีมหลังพบแพทย์ค่ะ

Q. ผิวลอกเป็นขุย ใช้สครับขัดออกได้ไหม?

A. ไม่ควรใช้สครับหรือแผ่นผลัดเซลล์ผิวค่ะ การขัดผิวที่ลอกออกก่อนเวลาอาจทำให้ติดเชื้อหรือทิ้งแผลเป็น ให้ทาครีมเคลือบผิวต่อไปแล้วปล่อยให้หลุดเองค่ะ