โบท็อกเกาหลี กับโบท็อกนอก ต่างกันไหม? ดื้อโบและอยู่ได้กี่เดือน
ในการทดลองฉีดระหว่างคิ้ว 540 คน โบท็อกเกาหลีให้ผลที่วันที่ 30 ไม่ด้อยกว่าโบท็อกนอก ส่วนการดื้อโบขึ้นกับโปรตีนห่อหุ้มและการฉีดถี่กว่า 3 เดือนมากกว่าประเทศที่ผลิต

Wi Young-jin
ผู้อำนวยการแพทย์หลัก สาขาเมียงดง
ถ้ากำลังลังเลระหว่างโบท็อกเกาหลีกับโบท็อกนอก ให้ดูปริมาณที่ฉีดและระยะห่างการฉีดก่อนดูว่าผลิตที่ประเทศไหน ในการทดลองฉีดระหว่างคิ้ว 20 ยูนิตใน 540 คน สัดส่วนคนที่เห็นผลที่วันที่ 30 คือ 87.2% สำหรับโบท็อกเกาหลี และ 82.8% สำหรับ Botox ส่วนเรื่องดื้อโบ จะขึ้นกับว่ามีโปรตีนห่อหุ้มหรือไม่ และฉีดถี่กว่า 3 เดือนหรือเปล่า มากกว่าประเทศที่ผลิตค่ะ
บทความนี้จะพาไปดูว่าโบท็อกแต่ละตัวต่างกันตรงไหน เมื่อไหร่ยี่ห้อถึงเริ่มสำคัญ และถ้ารู้สึกว่าโบหมดเร็ว ควรเช็กอะไรก่อนนะคะ
สรุปสั้น ๆ
- ดูปริมาณและระยะห่างการฉีดก่อน ถ้าฉีดบ่อยหรือฉีดทีละมาก ค่อยดูตัวที่ไม่มีโปรตีนห่อหุ้มประกอบด้วย
- ระยะห่าง: การฉีดถี่กว่า 3 เดือน และการฉีดเติมภายใน 3 สัปดาห์ ถูกนับเป็นปัจจัยเสี่ยงของการดื้อโบ
- ตัวที่ไม่มีโปรตีนห่อหุ้มมีทั้งโบท็อกนอก (Xeomin) และโบท็อกเกาหลี (Coretox)
- ระยะเวลาที่อยู่ได้ต่างกันตามปริมาณมากกว่าประเทศที่ผลิต งานวิจัยระหว่างคิ้วพบว่ายิ่งยูนิตมาก ผลยิ่งอยู่นาน
โบท็อกเกาหลี กับโบท็อกนอก ผลต่างกันไหม?
ความต่างของโบท็อกเกาหลีกับโบท็อกนอก อยู่ที่วิธีผลิตและส่วนประกอบมากกว่าความแรงของผล เกาหลีเป็นประเทศที่มีบริษัทและผลิตภัณฑ์โบทูลินัมท็อกซินมากกว่าประเทศอื่น คำว่าโบเกาหลีจึงรวมหลายผลิตภัณฑ์ที่ส่วนประกอบไม่เหมือนกัน
การทดลองข้างต้นเทียบ PrabotulinumtoxinA ของบริษัท Daewoong จากเกาหลี กับ Botox (OnabotulinumtoxinA) โดยฉีดระหว่างคิ้วครั้งเดียว ผลคือโบเกาหลีไม่ด้อยกว่า Botox แต่การทดลองนี้เทียบผลที่วันที่ 30 เป็นหลัก ไม่ได้เทียบว่าตัวไหนอยู่ได้นานกว่าในหลายเดือน
ทั้งสองตัวทำงานแบบเดียวกัน คือไปบล็อกสัญญาณตรงจุดที่เส้นประสาทเชื่อมกับกล้ามเนื้อหน้าชั่วคราว พูดง่าย ๆ คือเหมือนหรี่สวิตช์ไฟลง กล้ามเนื้อจึงหดตัวได้น้อยลงและผิวด้านบนพับเป็นริ้วน้อยลง ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

ดื้อโบเกิดจากอะไร? Dysport, Xeomin, Coretox ตัวไหนมีโปรตีนห่อหุ้ม
ดื้อโบหรือไม่ ขึ้นกับว่ามีโปรตีนห่อหุ้ม (Complexing protein) และวิธีฉีด มากกว่าว่าเป็นโบเกาหลีหรือโบนอก โปรตีนห่อหุ้มคือโปรตีนที่เกาะอยู่รอบตัวยา ไม่จำเป็นต่อผลของยา แต่อาจเป็นตัวกระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนติบอดี ถ้ามีแอนติบอดี ฉีดยูนิตเท่าเดิมก็จะคลายกล้ามเนื้อได้น้อยลง แต่กรณีแบบนี้มีรายงานไม่บ่อย
| กลุ่ม | ตัวอย่าง | โปรตีนห่อหุ้ม |
|---|---|---|
| โบท็อกนอก | Botox, Dysport | มี |
| โบท็อกนอก | Xeomin | ไม่มี |
| โบท็อกเกาหลี | PrabotulinumtoxinA (Daewoong) | มี |
| โบท็อกเกาหลี | Coretox | ไม่มี |
จากตาราง จะเห็นว่าในกลุ่มโบนอกด้วยกันหรือโบเกาหลีด้วยกันก็ยังแบ่งเป็นมีและไม่มีโปรตีนห่อหุ้ม งานทบทวนกรณีที่โบท็อกเพื่อความงามใช้ไม่ได้ผล พบแอนติบอดีในตัวที่มีโปรตีนห่อหุ้ม แต่ไม่พบในตัวที่ไม่มี อย่าง Xeomin ส่วน Coretox ยังไม่มีข้อมูลวัดแอนติบอดีในคน จึงยังสรุปว่าได้ผลแบบเดียวกันไม่ได้

ฉีดโบท็อกกรามบ่อย ๆ ควรดูอะไรก่อนยี่ห้อ?
ถ้าฉีดโบกรามเป็นประจำ หรือฉีดทีละมาก ควรดูตัวที่ไม่มีโปรตีนห่อหุ้มประกอบกับระยะห่างการฉีด ปัจจัยเสี่ยงของการดื้อโบคือ ฉีดถี่กว่า 3 เดือน ปริมาณสะสมสูง ฉีดครั้งละมาก และฉีดเติมภายใน 3 สัปดาห์ ถ้าเพิ่งฉีดครั้งแรกหรือเว้นระยะนานพอ การทำตามเงื่อนไขนี้สำคัญกว่าการเลือกยี่ห้อ
ระยะเวลาที่โบอยู่ได้ก็ต่างกันตามปริมาณมากกว่าประเทศที่ผลิต งานวิจัยใน 241 คนที่ฉีด Xeomin ระหว่างคิ้ว พบค่ากลางของจำนวนวันที่ผลอยู่ได้ดังนี้
| ยูนิตระหว่างคิ้ว | จำนวนวันที่ผลอยู่ได้ |
|---|---|
| 20 | 175 วัน |
| 50 | 185 วัน |
| 75 | 210 วัน |
| 100 | 215 วัน |
แต่ยิ่งยูนิตมาก กล้ามเนื้อก็ยิ่งคลายมาก จึงต้องชั่งกับความเป็นธรรมชาติของสีหน้าด้วย ก่อนกำหนดปริมาณ คุณหมอจะดูสัดส่วนทั้งใบหน้าและความไม่เท่ากันซ้ายขวาก่อน ส่วนจะฉีดรอบถัดไปเมื่อไหร่ ให้ดูว่าตอนกัดฟันแน่น กล้ามเนื้อกรามกลับมาแข็งแรงหรือยัง มากกว่าดูจากวันที่ ผลลัพธ์ที่ได้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับกล้ามเนื้อและการใช้งานของแต่ละคน

ผลข้างเคียงโบท็อก แบบไหนรอได้ แบบไหนต้องรีบไปพบแพทย์?
อาการที่พบบ่อยหลังฉีดมาจากการแทงเข็มมากกว่าตัวยา เช่น เจ็บ ช้ำ บวม และแดงตรงจุดที่ฉีด ถ้ากินยาที่ทำให้เลือดหยุดยาก อย่างแอสไพริน อาจช้ำง่ายขึ้น กล้ามเนื้อข้างเคียงอ่อนแรงไปด้วยเกิดได้น้อยกว่า 10% ของการฉีด และอาจเกิดที่หนังตา คิ้ว หรือริมฝีปากได้นานสูงสุด 12 สัปดาห์
ผลของยากระจายออกนอกบริเวณที่ฉีดมีรายงานไม่บ่อย แต่อาจเกิดได้ตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงจนถึงหลายสัปดาห์หลังฉีด ถ้ามีอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
- มองเห็นภาพซ้อน หรือตามัว
- หนังตาตกจนปิดตา
- กลืน พูด หรือหายใจลำบาก
กรณีเหล่านี้ควรเลื่อนการฉีดออกไปก่อน
- มีโรคที่ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดร้าย (Myasthenia gravis)
- มีการติดเชื้อตรงจุดที่จะฉีด
- เคยแพ้โบทูลินัมท็อกซินมาก่อน

โบท็อกอยู่ได้กี่เดือน? หมดเร็วเพราะเป็นโบเกาหลีหรือเปล่า
ถ้ารู้สึกว่าโบหมดเร็ว ให้ดูระยะห่างการฉีด กล้ามเนื้อที่ฉีด และผลครั้งแรกเป็นอย่างไรก่อน ยังไม่ต้องโทษว่าเป็นเพราะโบเกาหลีหรือดื้อโบ การเชื่อมต่อของเส้นประสาทกับกล้ามเนื้อจะกลับมาเมื่อมีแขนงประสาทใหม่งอกขึ้นราว 3 เดือน และกล้ามเนื้ออาจเล็กลงทีละนิดทุกครั้งที่ฉีด ระยะห่างครั้งต่อไปจึงยืดออกได้
ควรสงสัยว่าดื้อโบก็ต่อเมื่อตอนแรกได้ผลดี แล้วค่อย ๆ ได้ผลน้อยลง ถ้าตั้งแต่แรกก็ได้ผลน้อยอยู่แล้ว ให้ทบทวนจำนวนยูนิตหรือจุดที่ฉีดก่อน ไม่ว่าจะเป็นโบเกาหลีหรือโบนอกก็ตาม

ฉีดโบท็อกระหว่างทริปเกาหลี ต้องวางแผนอะไรบ้าง?
ถ้าจะฉีดโบท็อกระหว่างมาเที่ยวเกาหลี มีสามเรื่องที่ควรคิดไว้ก่อน
เรื่องแรกคือเที่ยวบิน ยกเว้นวันที่ใช้ยาให้หลับ (Sedation) ไม่มีเหตุผลที่ต้องเลื่อนเที่ยวบินเพราะฉีดโบท็อก
เรื่องที่สองคือความหมายของการมาคลินิกหนึ่งครั้ง บางหัตถการอย่างฟิลเลอร์ (Filler) เปลี่ยนรูปทรงได้ในวันเดียว แต่หัตถการส่วนใหญ่จะค่อย ๆ ทำให้หน้ากลับไปใกล้เคียงตัวคุณในช่วงก่อน มากกว่าจะเปลี่ยนไปมากในครั้งเดียว สำหรับโบท็อก กล้ามเนื้อจะค่อย ๆ คลายในไม่กี่วัน ความเปลี่ยนแปลงที่ครบจึงมักเห็นตอนกลับบ้านไปแล้ว
เรื่องสุดท้ายคือหลังกลับบ้าน ถ้ามีอะไรผิดสังเกต ส่งรูปมาปรึกษาทาง LINE ได้ ที่คลินิกมีเจ้าหน้าที่ที่พูดภาษาไทยได้ จึงปรึกษาเป็นภาษาไทยได้โดยตรงค่ะ แต่ถ้ามีอาการที่ต้องรีบไปพบแพทย์ตามที่บอกไว้ข้างบน ควรไปพบแพทย์ที่ไทยก่อน ไม่ต้องรอคำตอบนะคะ
สรุป: เลือกโบท็อกจากระยะห่างและปริมาณ ไม่ใช่ประเทศที่ผลิต
ไม่ว่าจะเป็นโบเกาหลีหรือโบนอก ตัวแปรที่ควรถือติดมือไปตอนปรึกษาคือระยะห่างการฉีด รองลงมาคือปริมาณ ถ้าฉีดบ่อยหรือฉีดทีละมาก ค่อยเช็กเพิ่มอีกข้อว่าตัวที่ใช้มีโปรตีนห่อหุ้มหรือไม่
ก่อนตัดสินใจครั้งต่อไป ลองถามคุณหมอก่อนว่า ครั้งที่แล้วฉีดตัวไหนกี่ยูนิต และกล้ามเนื้อคลายอยู่ได้กี่สัปดาห์ คำตอบนี้จะบอกได้ว่าควรเปลี่ยนตัวยา เปลี่ยนระยะห่าง หรือเปลี่ยนจำนวนยูนิต ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตัวเองเป็นแบบไหน แอด LINE มาปรึกษาคุณหมอที่ Beautystone Clinic ย่านฮับจอง กรุงโซล ได้เลยนะคะ
เอกสารอ้างอิง
- การทดลองเทียบโบเกาหลีกับโบนอกที่ระหว่างคิ้วใน 540 คน (Aesthet Surg J, 2020)
- สาเหตุและวิธีรับมือเมื่อโบท็อกเพื่อความงามใช้ไม่ได้ผล (JMIR Dermatol, 2025)
- บริษัทและผลิตภัณฑ์โบทูลินัมท็อกซินของเกาหลี (J Neural Transm, 2026)
- ส่วนประกอบและข้อมูลแอนติบอดีของสามตัวที่ไม่มีโปรตีนห่อหุ้ม (Toxins, 2024)
- งานวิจัย 241 คนที่ฉีด Xeomin ระหว่างคิ้วสี่ขนาดยูนิต (J Drugs Dermatol, 2021)
- ช่วงที่โบเริ่มออกฤทธิ์ อาการที่พบบ่อย และคนที่ควรเลื่อนฉีด (DermNet)
- เอกสารกำกับยา Xeomin ของสหรัฐฯ เรื่องยูนิตและการกระจายของยา (DailyMed)
คำถามที่พบบ่อย
Q. ฉีดโบท็อกกี่วันเห็นผล?
A. โบท็อกเริ่มทำให้กล้ามเนื้อคลายราว 2-4 วันหลังฉีด และเห็นผลมากที่สุดราว 10 วัน ถ้าวันรุ่งขึ้นยังไม่เห็นอะไรเปลี่ยน ก็ยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่าไม่ได้ผล ลองรอราว 2 สัปดาห์แล้วค่อยลองทำสีหน้าดู ไม่ว่าจะเป็นโบเกาหลีหรือโบนอกก็ดูแบบเดียวกันค่ะ
Q. ยูนิตของโบเกาหลีกับโบนอกเทียบแทนกันได้ไหม?
A. ยูนิตของโบเกาหลีกับโบนอกเทียบแทนกันตรง ๆ ไม่ได้ เอกสารกำกับยาของสหรัฐฯ ระบุว่ายูนิตของแต่ละตัวผูกกับวิธีผลิตและวิธีวัดของตัวนั้น จึงเทียบหรือแปลงเป็นยูนิตของตัวอื่นไม่ได้ ถ้าเปลี่ยนตัวยา คุณหมอจะกำหนดยูนิตใหม่ตั้งแต่ต้นค่ะ
Q. โบท็อกเกาหลีทำไมมีหลายยี่ห้อ?
A. โบท็อกเกาหลีมีหลายยี่ห้อเพราะเกาหลีมี 15 บริษัทที่ขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ไว้ 19 ตัว มากกว่าประเทศอื่น ในนั้นมี 2 ตัวที่ขึ้นทะเบียนในสหรัฐฯ และยุโรปด้วย และบางตัวขึ้นทะเบียนเพื่อส่งออกอย่างเดียว ชื่อเยอะก็จริง แต่ตอนเลือกให้ดูว่ามีโปรตีนห่อหุ้มไหมและได้กี่ยูนิตค่ะ
Q. โบท็อกแบบน้ำต่างจากแบบผงยังไง?
A. โบท็อกแบบน้ำคือแบบที่ใช้ได้เลยโดยไม่ต้องผสมผงกับน้ำก่อน Innotox ของเกาหลีเป็นโบแบบน้ำตัวแรกของโลก แต่ข้อมูลที่บทความนี้อ้างอิงไม่ได้บอกว่าแบบน้ำทำให้ดื้อโบน้อยลง ตอนเลือกจึงยังดูเรื่องโปรตีนห่อหุ้มและยูนิตเป็นหลักค่ะ
Q. ถ้าดื้อโบ ควรเปลี่ยนยี่ห้อไหม?
A. ถ้าสงสัยว่าดื้อโบ แนวทางที่แนะนำคือเปลี่ยนไปใช้ตัวที่ไม่มีโปรตีนห่อหุ้ม มีรายงานว่าคนที่ใช้ตัวที่มีโปรตีนห่อหุ้มแล้วไม่ได้ผล เมื่อเปลี่ยนมาใช้ Xeomin ก็ไม่พบการตอบสนองของแอนติบอดีเพิ่มขึ้น แต่หลังเปลี่ยนแล้วก็ยังควรเว้นระยะไม่ให้ถี่กว่า 3 เดือนค่ะ
Q. ฉีดโบท็อกหน้าผากแล้วปวดหัวได้ไหม?
A. ฉีดโบท็อกหน้าผากแล้วบางคนปวดหัวเล็กน้อยได้ มักเกิดราว 2-4 ชั่วโมงหลังฉีด และดีขึ้นด้วยยาแก้ปวดอย่างพาราเซตามอล แต่ถ้าปวดหัวพร้อมเห็นภาพซ้อนหรือพูดลำบาก อย่ากินยาแล้วรอดู ควรไปพบแพทย์ทันทีค่ะ
Q. กำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ฉีดโบท็อกได้ไหม?
A. ถ้ากำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรเลื่อนการฉีดโบท็อกออกไปก่อน โบทูลินัมท็อกซินถูกแนะนำให้เลี่ยงในช่วงตั้งครรภ์และให้นมบุตร ถ้าวางแผนจะมีบุตร แจ้งคุณหมอตอนปรึกษาไว้ก่อน จะได้วางเวลาฉีดครั้งถัดไปด้วยกันค่ะ
Q. ฉีดโบท็อกต้องเว้นกี่เดือน ถึงจะลดโอกาสดื้อโบ?
A. โบท็อกไม่ควรฉีดถี่กว่าทุก 8-12 สัปดาห์ และงานวิจัยเรื่องดื้อโบนับการฉีดถี่กว่า 3 เดือนเป็นปัจจัยเสี่ยง ถ้ายังมีผลอยู่แต่ฉีดตามวันที่อย่างเดียว ระยะห่างจะสั้นลงได้ง่าย ให้ดูว่ากล้ามเนื้อกลับมาแข็งแรงหรือยังแล้วค่อยกำหนดวันค่ะ







